جنگ و انتشار مداوم اخبار نگرانکننده میتوانند حتی اگر کیلومترها از محل زندگی ما فاصله داشته باشند، احساس ناامنی و اضطراب را به خانهها بیاورند. کودکان بیش از آنچه تصور میکنیم، احساسات و نگرانیهای بزرگسالان را متوجه میشوند. ممکن است آنها معنای دقیق جنگ را ندانند، اما تغییر رفتار والدین، صحبتهای اطرافیان، تصاویر شبکههای اجتماعی یا اخبار تلویزیون را بهخوبی حس میکنند. خبر خوب این است که والدین میتوانند با چند اقدام ساده اما مؤثر، احساس امنیت و آرامش را تا حد زیادی به کودک بازگردانند. در این مقاله با مهمترین راهکارهای علمی برای کاهش اضطراب جنگ در کودکان آشنا میشویم.
چرا کودکان از جنگ میترسند؟
کودکان دنیای اطراف خود را از دریچه امنیت میبینند. هر اتفاقی که این امنیت را تهدید کند، ممکن است باعث اضطراب شود. حتی اگر کودک مستقیماً درگیر جنگ نباشد، شنیدن اخبار، دیدن تصاویر ناراحتکننده یا مشاهده نگرانی والدین میتواند باعث ایجاد ترس شود.
علائم اضطراب در کودکان چیست؟
اضطراب در کودکان ممکن است به شکلهای مختلفی ظاهر شود؛ از جمله:
- بیخوابی یا کابوس شبانه
- وابستگی بیشتر به والدین
- بیقراری و گریه
- کاهش تمرکز
- پرخاشگری یا زودرنجی
- کاهش اشتها
- دلدرد یا سردرد بدون علت پزشکی
10 راهکار برای کاهش اضطراب جنگ در کودکان
ابتدا احساسات کودک را بپذیرید
متناسب با سن کودک توضیح دهید
کودک را در معرض اخبار قرار ندهید
برنامه روزانه را حفظ کنید.
- ساعت خواب
- وعدههای غذایی
- بازی
- قصهخوانی
- نقاشی
- فعالیتهای آموزشی
بازی و نقاشی
قصه درمانی
آرامش والدین
در آغوش گرفتن کودک
بازی با کودک
- لگوسازی
- خمیربازی
- پازل
- بازیهای حرکتی
- نقاشی
- قصهگویی
- ساخت کاردستی
تمرین تنفس
پاسخ به سوالات کودکان
از دادن قولهایی که از آن مطمئن نیستید خودداری کنید. پاسخ مناسب میتواند این باشد: «الان ما در جای امنی هستیم و بزرگترها تلاش میکنند از همه مراقبت کنند. اگر لازم باشد، ما هم همیشه کنار هم هستیم و تصمیم درست را میگیریم.»
کمک گرفتن از روانشناس
- کابوسهای مکرر
- ترس شدید از جدا شدن از والدین
- امتناع از غذا خوردن
- پرخاشگری شدید
- شبادراری جدید
- افت شدید خلق یا بیعلاقگی به بازی
- اضطراب شدید که فعالیتهای روزمره را مختل کرده است
نقش مهدکودک و پیشدبستانی در کاهش اضطراب
محیط آموزشی میتواند نقش مهمی در بازگرداندن احساس امنیت داشته باشد. فعالیتهایی مانند:
- قصهخوانی
- بازی گروهی
- موسیقی
- نقاشی
- فعالیتهای هنری
- گفتوگو درباره احساسات
به کودکان کمک میکند هیجانهای خود را بهتر مدیریت کنند و دوباره احساس آرامش داشته باشند.
جمعبندی
اضطراب ناشی از جنگ واکنشی طبیعی است؛ اما کودکان برای عبور از این شرایط بیش از هر چیز به حضور آرام، حمایت عاطفی و احساس امنیت نیاز دارند. والدینی که با آرامش به حرفهای کودک گوش میدهند، اخبار را مدیریت میکنند، برنامه روزانه را حفظ میکنند و فرصت بازی و بیان احساسات را فراهم میکنند، نقش مهمی در کاهش استرس فرزند خود خواهند داشت. به خاطر داشته باشیم که کودکان آینده را از نگاه بزرگسالان میبینند. هرچه ما آرامتر، آگاهتر و امیدوارتر رفتار کنیم، آنها نیز احساس امنیت بیشتری خواهند داشت.
پرسشهای متداول
- آیا کودکان اخبار جنگ را درک میکنند؟
بله. حتی اگر مفهوم کامل جنگ را ندانند، نگرانی والدین، تصاویر رسانهها و تغییرات محیط را احساس میکنند و ممکن است دچار اضطراب شوند. - اگر کودک از جنگ سؤال پرسید چه پاسخی بدهیم؟
پاسخی کوتاه، صادقانه و متناسب با سن کودک بدهید. از بیان جزئیات خشونتآمیز یا اطلاعات ترسناک خودداری کنید و بر احساس امنیت تأکید داشته باشید. - آیا دیدن اخبار جنگ برای کودکان مضر است؟
بله. مشاهده مکرر اخبار، تصاویر و ویدئوهای جنگ میتواند اضطراب، کابوس و احساس ناامنی را در کودکان افزایش دهد. - چه بازیهایی به کاهش اضطراب کودک کمک میکنند؟
نقاشی، خمیربازی، لگوسازی، قصهگویی، بازیهای حرکتی و کاردستی از بهترین فعالیتها برای کاهش استرس کودکان هستند. - چه زمانی باید به روانشناس کودک مراجعه کنیم؟
اگر علائمی مانند کابوس، ترس شدید، بیخوابی، پرخاشگری یا افت عملکرد کودک بیش از دو تا چهار هفته ادامه داشت یا زندگی روزمره او را مختل کرد، بهتر است از روانشناس کودک کمک بگیرید.
منابع معتبر
UNICEF. How to Talk to Your Children About Conflict and War.UNICEF Germany. Talking to Children About War: Tips for Parents.UNICEF UK. How to Explain War to a Child.

بدون دیدگاه